Een klachtdelict is een delict waarbij de verdachte pas vervolgd kan worden als het slachtoffer van het delict zelf heeft aangegeven strafrechtelijke vervolging te wensen. Als het slachtoffer zelf geen klacht wenst te doen, kan een ander dat ook niet doen. Maar er zijn veel klachten dat de politie een aanklacht niet opneemt. Vaak wordt wel vervolgd via een artikel 12 procedure. Dat is te laat. Daarmee wankelt het eerlijk recht in Nederland.
In Nederland is het recht op een eerlijk proces, zoals vastgelegd in artikel 17 van de Grondwet, cruciaal voor een rechtvaardige samenleving. Dit houdt in dat iedereen recht heeft op een onpartijdige en onafhankelijke rechter die binnen een redelijke termijn een oordeel velt. Dit recht is ook verankerd in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) en het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie. Maar zonder aanklacht is er geen eerlijk proces, is er geen eerlijk recht.
De Partij voor de Mindere (vrouw/man) wil een geautomatiseerde aanklacht procedure. Daarbij verzorgt een gemeente de aanklacht via een app. Een gecertificeerde gemeente ambtenaar (BOA) wordt aangesteld om de aanklachten direct op te volgen Aanklachten van overlast worden doorgegeven aan woningcorporatie en buurtbemiddeling. Bij direct gevaar wordt onmiddellijk de politie ingeschakeld. Bij verwarde personen wordt direct de burgemeester verwittigd om de persoon op te nemen.
Sinds circa tien jaar is de term ‘verward persoon’ een begrip in Nederland. De term is geïntroduceerd door de politie, kreeg impact vanwege stijgende politieregistraties en raakte verknoopt met gevoelens van onveiligheid vanwege ernstige incidenten met mensen met psychische problematiek. De ggz verhoudt zich vaak moeilijk tot de term: ‘verward’ is geen diagnose, maar het brede gebruik ervan leidt geregeld tot discussies en misverstanden.
Belangrijk is om onderscheid te maken in aard en ernst van verward of onbegrepen gedrag, tussen mensen met (zware) levensproblematiek enerzijds en met ernstige psychische stoornissen anderzijds, zodat ze niet nodeloos worden ‘gemedicaliseerd’ (resulterend in te zware zorg), ‘gejuridiseerd’ (resulterend in straf) of ‘gesocialiseerd’ (resulterend in te lichte zorg). Meer aandacht is nodig voor het gewone leven van mensen die nu vooral met zware professionele bemoeienis te maken krijgen, zodat er ruimte ontstaat voor anders wonen, werken en leven. Ten slotte moeten we erkennen dat sommige mensen levenslang gevolgd/begeleid moeten worden, al dan niet door professionals, vanuit oogpunt van veiligheid én medemenselijkheid.