Volgens de Belastingdienst geldt uw huisvesting als eigen woning als u voldoet aan de volgende 2 voorwaarden: U, uw fiscale partner, of u beiden bent eigenaar van de woning. De woning is uw hoofdverblijf. Een huurwoning of een verhuurd pand is geen eigen woning. Een eigen woning is ook: een woonboot met een vaste ligplaats, en woonwagen met een vaste standplaats, een woning waarvan u of uw fiscale partner het recht hebt van erfpacht voor de grond of het recht van opstal een woning op basis van een lidmaatschap van een coöperatieve flatvereniging, een woning waarvan u of uw fiscale partner het vruchtgebruik, recht van bewoning of recht van gebruik hebt geërfd. U moet hier dan wel zelf in wonen, en zelf de kosten en lasten ervan betalen. Een schuur, garage of land kan ook bij de eigen woning horen. Gebruikt u de woning voor uw onderneming? Dan geldt mogelijk slechts een gedeelte als eigen woning.
Het aantal mensen dat in huisvesting leeft zonder vergunning is moeilijk te schatten, omdat er geen officiële registratie of telling is van mensen die in een woning wonen zonder de vereiste vergunning. Er zijn echter wel bepaalde regels en uitzonderingen voor kamerverhuur, woningdelen en inwoning, die relevant zijn voor deze vraag. Al sinds 2017 is altijd een vergunning vereist als een woning door meer dan twee mensen wordt bewoond, als deze geen huishouden vormen en geen sprake is van inwoning. De verhuurder dient deze vergunning aan te vragen.
De Partij voor de Mindere wil dat alle huisvesting die in eigendom is, gezien wordt als een eigen woning. Ook een huisvesting zonder vaste plaats die in eigendom is zien we als een eigen woning. Op een eigen woning is renteaftrek mogelijk. Ook kunt u bij een onderneming de gehele woning opgeven voor onderneming gebruik.
Artikel 17 van het EU Handvest van de grondrechten gaat over het recht op eigendom. Dit artikel stelt dat iedereen recht heeft op het ongestoord genot van zijn eigendom. Niemand mag zijn eigendom worden ontnomen, behalve in het algemeen belang en onder de voorwaarden voorzien in de wet, en mits het verlies tijdig en op billijke wijze wordt vergoed. Artikel 17 van het EU Handvest is gebaseerd op artikel 1 van het Eerste Protocol bij het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Het recht op eigendom is een fundamenteel recht dat in veel landen, waaronder Nederland, is opgenomen in de grondwet. In Nederland is artikel 17 van het EU Handvest van de grondrechten van toepassing op de overheid wanneer deze handelt binnen de reikwijdte van het EU-recht.